ಭಾರತದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಹೊಸ ವೇಗ: 7–8 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ 40–45 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ತಲುಪುವ ನಿರೀಕ್ಷೆ!

ನವದೆಹಲಿ: ಭಾರತದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮುಂದಿನ ಏಳು–ಎಂಟು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ 40ರಿಂದ 45 ಬಿಲಿಯನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಡಾಲರ್‌ಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಖಾತೆಗಳ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವ ಡಾ. ಜಿತೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಭಾರತದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೌಲ್ಯ ಸುಮಾರು 9 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಮುಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

2026ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 17ರಂದು ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಬ್ಲೂಮ್‌ಬರ್ಗ್ ನ್ಯೂ ಎಕಾನಮಿ ಫೋರಂ ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದ “Space, Sovereignty and New Economy” ಎಂಬ ಮಾಧ್ಯಮ ಸಂವಾದದಲ್ಲಿ ಸಚಿವರು ಮಾತನಾಡಿದರು. ಭಾರತವು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಹಂತದಿಂದ ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಬಲ್ಲ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಹಂತಕ್ಕೆ ಸಾಗಬೇಕಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಒತ್ತಿಹೇಳಿದರು.

ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಖಾಸಗಿ ಹೂಡಿಕೆ ಏಕೆ ಮುಖ್ಯ?

ಹಿಂದೆ ಭಾರತದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (ISRO) ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಗಳು ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಶೀಲರಿಗೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ನಂತರ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ರೀತಿಯ ಉದ್ಯಮಗಳು ಬೆಳೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿವೆ.

2019–2020ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಂಡ ನೀತಿ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿವೆ ಎಂದು ಸಚಿವರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಉಪಗ್ರಹಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ, ಉಡಾವಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಉಪಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ಉಪಗ್ರಹ ಆಧಾರಿತ ಸೇವೆಗಳಂತಹ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿವೆ.

ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಕೇವಲ ಸರ್ಕಾರದ ಹೂಡಿಕೆ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ದೇಶೀಯ ಹಾಗೂ ವಿದೇಶಿ ಖಾಸಗಿ ಹೂಡಿಕೆ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಅವಕಾಶಗಳೂ ಅಗತ್ಯವಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿದರೆ ಭಾರತೀಯ ಕಂಪನಿಗಳು ವಿದೇಶಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೂ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್‌ಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಅವಕಾಶಗಳು

ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್‌ಗಳ ಪಾತ್ರ ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಉಪಗ್ರಹ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಪ್ರೊಪಲ್ಷನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ದರ್ಜೆಯ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್, ಉಡಾವಣಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ವೀಕ್ಷಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪರಿಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಕಂಪನಿಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, 2026ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 399 ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್‌ಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಕೇವಲ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ ಉದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಆದರೆ ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್‌ಗಳು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಹೂಡಿಕೆ ಮಾತ್ರ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿ ರೂಪಿಸುವುದು, ಗ್ರಾಹಕರ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಉತ್ಪಾದನಾ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಆದಾಯ ಗಳಿಸುವ ವ್ಯವಹಾರ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.

ವೇಗವಾದ ಅನುಮತಿ ಮತ್ತು ಸ್ಪಷ್ಟ ನೀತಿಗಳ ಅಗತ್ಯ

ಭಾರತದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ನಿಯಂತ್ರಣಾತ್ಮಕ ಅನುಮತಿಗಳನ್ನು ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ನೀಡಬೇಕು ಎಂದು ಜಿತೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಯೋಜನೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದರಿಂದ, ಅನಗತ್ಯ ವಿಳಂಬಗಳು ಕಂಪನಿಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಬಹುದು.

ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ನಿಯಮಗಳು, ಊಹಿಸಬಹುದಾದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೇಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆಗೆ ಅನುಕೂಲಕರ ವಾತಾವರಣ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಸಹಕರಿಸುವುದರಿಂದ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ತಲುಪಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಸುಲಭವಾಗಬಹುದು.

ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೀತಿ 2023 ಮತ್ತು IN-SPACe ಸಂಸ್ಥೆಯಂತಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಗೆ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಒದಗಿಸಿವೆ. ಆದರೂ ಮುಂದಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಹೂಡಿಕೆ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವರ್ಗಾವಣೆ, ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿಗಳ ಬಲವರ್ಧನೆ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಲಿವೆ.

ಕೃಷಿಯಿಂದ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯವರೆಗೆ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬಳಕೆ

ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಆರ್ಥಿಕ ಮೌಲ್ಯವು ರಾಕೆಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಉಪಗ್ರಹಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಉಪಗ್ರಹಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುವ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಅನೇಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಬಳಸಬಹುದು.

ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ, ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರಗಳು ಬೆಳೆಗಳ ಸ್ಥಿತಿ, ಭೂಮಿಯ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಬರಗಾಲದ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಬಹುದು. ಹವಾಮಾನ ಹಾಗೂ ಭೂಮಿಯ ವೀಕ್ಷಣೆಯ ಮಾಹಿತಿಯು ಕೃಷಿ ಯೋಜನೆಗೆ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.

ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ, ರಸ್ತೆ, ರೈಲು ಮಾರ್ಗ ಮತ್ತು ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಆಧಾರಿತ ಮಾಹಿತಿ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ. ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರವಾಹ, ಚಂಡಮಾರುತ ಮತ್ತು ಭೂಕುಸಿತಗಳಂತಹ ಘಟನೆಗಳ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಲು ಉಪಗ್ರಹ ದತ್ತಾಂಶ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.

ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಉಪಗ್ರಹ ಸಂವಹನ, ನಾವಿಗೇಷನ್, ಭೂಸ್ಥಳಿಕ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ದತ್ತಾಂಶ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಸೇವೆಗಳು ಹೊಸ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಬಹುದು. ಈ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ದೇಶೀಯ ಹಾಗೂ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಿದರೆ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ನೆರವಾಗಬಹುದು.

ಭಾರತದ ಮುಂದಿರುವ ಸವಾಲುಗಳೇನು?

40–45 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಗುರಿಯನ್ನು ತಲುಪುವುದು ಹಲವು ಅಂಶಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ಖಾಸಗಿ ಹೂಡಿಕೆ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಬೇಕು, ಭಾರತೀಯ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ನಿರಂತರ ಗ್ರಾಹಕ ಬೇಡಿಕೆ ಸಿಗಬೇಕು ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಬೆಳೆಯಬೇಕು.

ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೆಚ್ಚ, ಪರಿಣತ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲದ ಅಗತ್ಯ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಪ್ರಮುಖ ಸವಾಲುಗಳಾಗಿವೆ. ಜೊತೆಗೆ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡೇ ಜಾಗತಿಕ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಸಮತೋಲನ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಹೀಗಾಗಿ, ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಘೋಷಿತ ಗುರಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅಳೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ವಾಸ್ತವಿಕ ಹೂಡಿಕೆ, ಕಂಪನಿಗಳ ಆದಾಯ, ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳು, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ರಫ್ತುಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯೂ ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಮುಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಏನನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು?

ಭಾರತದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸುಮಾರು 9 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಮೌಲ್ಯದಿಂದ 40–45 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌ಗೆ ಬೆಳೆಯುವ ನಿರೀಕ್ಷೆ ದೇಶದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮ ವಲಯಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವದ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇದು ಖಚಿತ ಫಲಿತಾಂಶವಲ್ಲ; ಹೂಡಿಕೆ, ನೀತಿ ಅನುಷ್ಠಾನ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೇಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾದ ಮುನ್ಸೂಚನೆ.

ಭಾರತವು ತನ್ನ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯ ಯಶಸ್ಸಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಉತ್ಪಾದನೆ, ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಬಹುದು. ಮುಂದಿನ ಏಳು–ಎಂಟು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಗುರಿಯತ್ತ ಭಾರತ ಎಷ್ಟು ವೇಗವಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಖಾಸಗಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸೇವೆಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ ನಿರ್ಧರಿಸಲಿದೆ.

ಇತ್ತೀಚಿನ ಲೇಖನಕ್ಕಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ.

ರೊಮೇನಿಯಾ ಬಳಿ ಡ್ರೋನ್ ದಾಳಿ: YARA J ಹಡಗಿನಲ್ಲಿದ್ದ 9 ಭಾರತೀಯರು ಸುರಕ್ಷಿತ; ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟಾ ಬಂದರು ತಲುಪಿದ ಟ್ಯಾಂಕರ್

ಮಕ್ಕಳ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶ ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ FSSAI ಹೊಸ ಹೆಜ್ಜೆ: ಬೇಬಿ ಫುಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಕ್ಕರೆಗೆ ಬ್ರೇಕ್!

ಹೆಬ್ಬಾಳ ಟನಲ್ ಯೋಜನೆಗೆ NGT ಬ್ರೇಕ್: 1,128 ಮರಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಮಹತ್ವದ ಆದೇಶ