ವಿಜಯನಗರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಪರೂಪದ ದಾಖಲೆ: ಹಂಪದೇವನಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯನ ಕಾಲದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶಾಸನ ಪತ್ತೆ!

ವಿಜಯನಗರ / ಹೊಸಪೇಟೆ: ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಇತಿಹಾಸ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಮೈಲಿಗಲ್ಲೊಂದು ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ವಿಜಯನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೊಸಪೇಟೆ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹಂಪದೇವನಹಳ್ಳಿ (Hampadevanahalli) ಗ್ರಾಮದ ಹೊರವಲಯದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಹಾಗೂ ಅಪರೂಪದ ಶಿಲಾಶಾಸನವೊಂದು ಇತಿಹಾಸ ಸಂಶೋಧಕರಿಗೆ ಲಭ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಸ್ಥಳೀಯ ಇತಿಹಾಸ ಆಸಕ್ತರು ಮತ್ತು ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆಯ ತಜ್ಞರು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ನಡೆಸಿದ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕಾರ್ಯದ ವೇಳೆ ಈ ಮಹತ್ವದ ಶಾಸನ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದು, ವಿಜಯನಗರ ಕಾಲದ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ದತ್ತಿಗಳ ಕುರಿತು ಹಲವು ರಹಸ್ಯಗಳನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿಟ್ಟಿದೆ.

ಶಾಸನದ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಭಾಷೆ

ಪತ್ತೆಯಾಗಿರುವ ಶಾಸನವು ಸುಮಾರು 5 ಅಡಿ ಎತ್ತರ ಹಾಗೂ 2 ಅಡಿ ಅಗಲದ ಗ್ರಾನೈಟ್ ಶಿಲೆಯ ಮೇಲೆ ಕೆತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಶಾಸನವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹಳಗನ್ನಡ ಲಿಪಿ ಮತ್ತು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಸುಲಭವಾಗಿ ಓದುವಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಶಾಸನದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಿಜಯನಗರ ರಾಜಮನೆತನದ ರಾಜಮುದ್ರೆಯಾದ ವರಾಹ, ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರರ ಕೆತ್ತನೆಗಳಿದ್ದು, ಅದರ ಕೆಳಗೆ ಅಂದವಾದ ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ವಿಷಯವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಇತಿಹಾಸದ ವಿವರಗಳು:

ಇತಿಹಾಸ ತಜ್ಞರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಾಚನದ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಶಾಸನವು ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯನ ವಿಜಯಯಾತ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ದೇವಾಲಯಗಳಿಗೆ ನೀಡಿದ ಭೂದಾನದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿಡುತ್ತದೆ.

1.ಕಾಲ ನಿರ್ಣಯ ಮತ್ತು ರಾಜನ ಉಲ್ಲೇಖ:ವಿವರ 1.

ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಶಾಲಿವಾಹನ ಶಕ ವರ್ಷ (ಅಂದಾಜು ಕ್ರಿ.ಶ. 1515-1520 ರ ಅವಧಿ) ಉಲ್ಲೇಖವಿದ್ದು, “ಮಹಾ ರಾಜಾಧಿರಾಜ ರಾಜಪರಮೇಶ್ವರ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯ ಮಹಾರಾಯರು ವಿಜಯನಗರದ ರತ್ನಸಿಂಹಾಸನಾರೂಢರಾಗಿ ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ಯಂಗೈಯ್ಯುತ್ತಲಿರಲು…” ಎಂಬ ಸಾಲುಗಳಿಂದ ಶಾಸನ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.

2.ಹಂಪದೇವನಹಳ್ಳಿಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹೆಸರು:ವಿವರ 2.

ಈ ಶಾಸನದ ಮೂಲಕ ಇಂದಿನ ಹಂಪದೇವನಹಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ವಿಜಯನಗರದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ‘ಹಂಪದೇವಪುರ ಅಗ್ರಹಾರ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂಬ ಹೊಸ ಭೌಗೋಳಿಕ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸತ್ಯ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿದೆ.

3.ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಭೂದಾನ ಮತ್ತು ದತ್ತಿ:ವಿವರ 3.

ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯನ ಪ್ರಮುಖ ದಂಡನಾಯಕನೊಬ್ಬನು ತನ್ನ ಸ್ವಾಮಿಗೆ (ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯನಿಗೆ) ಮತ್ತು ಇಡೀ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಿತಾಗಲಿ ಎಂದು ಹಂಪದೇವನಹಳ್ಳಿಯ ದೇವಸ್ಥಾನದ ನಿತ್ಯ ಪೂಜೆ ಹಾಗೂ ನೈವೇದ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಸುತ್ತಲಿನ ಕೆಲವು ಸುವರ್ಣ ಗದ್ದೆಗಳನ್ನು (ನೀರಾವರಿ ಭೂಮಿ) ದತ್ತಿ ಬಿಟ್ಟ ವಿವರಗಳು ಇದರಲ್ಲಿವೆ.

ಇತಿಹಾಸ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಸಿಕ್ಕ ಹೊಸ ದಿಕ್ಸೂಚಿ

ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯನ ಕಳಿಂಗ ವಿಜಯದ (ಒಡಿಶಾ ದಂಡಯಾತ್ರೆ) ನಂತರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಶಾಸನವನ್ನು ಕೆತ್ತಿಸಿರಬಹುದು ಎಂದು ಸಂಶೋಧಕರು ಅಂದಾಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಜಯನಗರದ ರಾಜಧಾನಿ ಹಂಪೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರುವ ಹಂಪದೇವನಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಶಾಸನ ಪತ್ತೆಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಅಂದಿನ ಕಾಲದ ಉಪ-ನಗರಗಳ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ನೀರಾವರಿ ಕಾಲುವೆಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ಇದು ಹೊಸ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುತ್ತದೆ.

ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ನಾಗರಿಕರ ಆಗ್ರಹ: ಈ ಅಪರೂಪದ ಶಾಸನವು ಸದ್ಯ ಹೊರಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಬಿಸಿಲು-ಮಳೆಗೆ ಸಿಲುಕಿರುವುದರಿಂದ, ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆಯು ತಕ್ಷಣವೇ ಇದನ್ನು ತನ್ನ ಸುಪರ್ದಿಗೆ ಪಡೆದು, ಹಂಪೆಯ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಅದೇ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತ ಮಂಟಪ ನಿರ್ಮಿಸಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಇತಿಹಾಸ ಪ್ರೇಮಿಗಳು ಮತ್ತು ಹಂಪದೇವನಹಳ್ಳಿಯ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.

Recent Articles:

ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಯುಗ ಆರಂಭ: ರಾಜ್ಯದ 13ನೇ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ‘ದಳಪತಿ’ ವಿಜಯ್ ಪ್ರಮಾಣ ವಚನ ಸ್ವೀಕಾರ!