ಸೌದಿ-ಟರ್ಕಿ-ಪಾಕಿಸ್ತಾನ್ ನಡುವೆ ‘ಮಕ್ಕಾ ಜಂಟಿ ರಕ್ಷಣಾ ಒಪ್ಪಂದ’ ಅಂಕಿತ! ಇರಾನ್ ಆಕ್ರೋಶ.

ಮೆಕ್ಕಾ / ರಿಯಾದ್: ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯಾದ ಭೌಗೋಳಿಕ ರಾಜಕೀಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡುವಂತಹ ಬೃಹತ್ ರಕ್ಷಣಾ ಮೈತ್ರಿಕೂಟ ರಚನೆಯಾಗಿದೆ. ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಜಗತ್ತಿನ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಾದ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ, ಟರ್ಕಿ (ತುರ್ಕಿಯೆ) ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ‘ಮಕ್ಕಾ ಜಂಟಿ ರಕ್ಷಣಾ ಒಪ್ಪಂದ’ಕ್ಕೆ (Makkah Joint Defence Agreement) ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಸಹಿ ಹಾಕಿವೆ. ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದ ಪವಿತ್ರ ನಗರಿ ಮೆಕ್ಕಾದಲ್ಲಿರುವ ಅಲ್-ಸಫಾ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಈ ರಕ್ಷಣಾ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ಈ ಹೊಸ ಒಪ್ಪಂದದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಷರತ್ತೇನೆಂದರೆ, ಈ ಮೂರು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪೈಕಿ ಯಾವುದೇ ಒಂದು ದೇಶದ ಮೇಲೆ ಸಶಸ್ತ್ರ ದಾಳಿ ಅಥವಾ ಆಕ್ರಮಣ ನಡೆದರೆ, ಅದನ್ನು ಮೂರೂ ದೇಶಗಳ ಮೇಲಿನ ನೇರ ದಾಳಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ಉತ್ತರ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಸೈನ್ಯ ಒಪ್ಪಂದ ಸಂಸ್ಥೆ (ನ್ಯಾಟೋ – NATO) ಹೊಂದಿರುವ ‘ಆರ್ಟಿಕಲ್ 5’ ಮಾದರಿಯಲ್ಲೇ ಈ ಮೂರು ದೇಶಗಳು ಪರಸ್ಪರ ರಕ್ಷಣಾ ಕವಚವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ.

ಐತಿಹಾಸಿಕ ಶೃಂಗಸಭೆ ಮತ್ತು ಮೂವರ ಹಸ್ತಲಾಘವ

ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದ ಮಹಾರಾಜ ಹಾಗೂ ಎರಡು ಪವಿತ್ರ ಮಸೀದಿಗಳ ರಕ್ಷಕ ಕಿಂಗ್ ಸಲ್ಮಾನ್ ಬಿನ್ ಅಬ್ದುಲ್ ಅಜೀಜ್ ಅಲ್ ಸೌದ್ ಅವರ ಆಹ್ವಾನದ ಮೇರೆಗೆ, ಟರ್ಕಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ರಿಸೆಪ್ ತಯ್ಯಿಪ್ ಎರ್ಡೋಗನ್ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪ್ರಧಾನಿ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಶಹಬಾಜ್ ಶರೀಫ್ ಅವರು ಸೌದಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿದ್ದರು. ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದ ಯುವರಾಜ ಹಾಗೂ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಬಿನ್ ಸಲ್ಮಾನ್ ಬಿನ್ ಅಬ್ದುಲ್ ಅಜೀಜ್ ಅಲ್ ಸೌದ್ ಅವರು ಅಲ್-ಸಫಾ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಉಭಯ ನಾಯಕರನ್ನು ಆತ್ಮೀಯವಾಗಿ ಬರಮಾಡಿಕೊಂಡರು.

ಸುದೀರ್ಘ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಹಾಗೂ ತ್ರಿಪಕ್ಷೀಯ ಮಾತುಕತೆಗಳ ನಂತರ ಮೂರೂ ದೇಶಗಳ ನಾಯಕರು ಜಂಟಿ ರಕ್ಷಣಾ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು. ಈ ಒಪ್ಪಂದವು ಮೂರೂ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವಿನ ಐತಿಹಾಸಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಪೇಕ್ಷ ಸೌಹಾರ್ದತೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ್ದು, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭದ್ರತೆ, ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಜಂಟಿ ಪ್ರಕಟಣೆಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

‘ಒಂದರ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿ, ಎಲ್ಲರ ಮೇಲಿನ ಯುದ್ಧ’: ಏನಿದು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಷರತ್ತು?

ಮಕ್ಕಾ ಶೃಂಗಸಭೆಯ ಜಂಟಿ ಪ್ರಕಟಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಒಪ್ಪಂದವು ಕೇವಲ ಮಿಲಿಟರಿ ತರಬೇತಿ ಅಥವಾ ಆಯುಧ ಖರೀದಿಗಷ್ಟೇ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ಇದು ಅತ್ಯುನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಜಂಟಿ ಪ್ರತಿಬಂಧಕ (Collective Deterrence) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.

1. ಸಶಸ್ತ್ರ ಆಕ್ರಮಣಕ್ಕೆ ಜಂಟಿ ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರ: ಮೂರು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪೈಕಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು ದೇಶದ ವಿರುದ್ಧ ಹೊರಗಿನ ಯಾವುದೇ ಶಕ್ತಿ ಸಶಸ್ತ್ರ ಆಕ್ರಮಣ ನಡೆಸಿದರೆ, ಬಾಕಿ ಉಳಿದ ಎರಡು ದೇಶಗಳು ಅದನ್ನು ತಮ್ಮ ಮೇಲೆಯೇ ನಡೆದ ದಾಳಿ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ಮಿಲಿಟರಿ ಬಲದೊಂದಿಗೆ ಬೆಂಬಲಕ್ಕೆ ನಿಲ್ಲಲಿವೆ.
2. ರಕ್ಷಣಾ ಸಹಕಾರ ವಿಸ್ತರಣೆ: ಸೈನ್ಯ ತರಬೇತಿ, ರಕ್ಷಣಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವಿನಿಮಯ, ಜಂಟಿ ಮಿಲಿಟರಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಹಾಗೂ ಗುಪ್ತಚರ ಮಾಹಿತಿ ವಿನಿಮಯವನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ.
3. ಆಧುನಿಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ತಯಾರಿಕೆ: ಟರ್ಕಿಯ ಸುಧಾರಿತ ಡ್ರೋನ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪರಮಾಣು ಮತ್ತು ಸೈನಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹಾಗೂ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಶಕ್ತಿಯು ಒಂದೆಡೆ ಸೇರುವುದರಿಂದ ಈ ಕೂಟವು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬಲವಾದ ಮಿಲಿಟರಿ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಲಿದೆ.

ಇರಾನ್ ತೀವ್ರ ಅಸಮಾಧಾನ ಮತ್ತು ಆಕ್ರೋಶ

ಸೌದಿ-ಟರ್ಕಿ-ಪಾಕಿಸ್ತಾನ್ ರಕ್ಷಣಾ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಬೀಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಸುತ್ತಿನ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಘರ್ಷ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ. ನೆರೆಯ ಇರಾನ್ ಈ ನೂತನ ರಕ್ಷಣಾ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಖಂಡಿಸಿದ್ದು, ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ.

ಇರಾನ್ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯವು ಪ್ರಕಟಣೆ ಹೊರಡಿಸಿದ್ದು, “ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭದ್ರತೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ದೇಶಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಮಿಲಿಟರಿ ಬಣಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವುದು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಸ್ಥಿರತೆಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತರಲಿದೆ. ಇದು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಧ್ರುವೀಕರಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ, ಅನಗತ್ಯ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ” ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಿದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ ಜೊತೆಗೆ ಟರ್ಕಿ ಕೈಜೋಡಿಸಿರುವುದನ್ನು ಇರಾನ್ ತನ್ನ ಭದ್ರತೆಗೆ ಬಂದೊದಗಿದ ಸವಾಲು ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದೆ.

ಜಾಗತಿಕ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಲಿರುವ ಪರಿಣಾಮಗಳು

ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಒಪ್ಪಂದವು ಮುಸ್ಲಿಂ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಸಂಚಲನವನ್ನೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ.

• ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಿಗೆ ತಲೆನೋವು: ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಅಮೆರಿಕದ ಮಿತ್ರರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದ್ದ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ, ಈಗ ಟರ್ಕಿ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದೊಂದಿಗೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಕ್ಷಣಾ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವುದು ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ಗೆ ನುಂಗಲಾರದ ಮುಳ್ಳಾಗಿದೆ.
• ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಸಮತೋಲನ: ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಈ ಒಪ್ಪಂದದಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಮಿಲಿಟರಿ ಬೆಂಬಲ ಸಿಕ್ಕಂತಾಗಿದೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಟರ್ಕಿ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ.

ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಮೆಕ್ಕಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಈ ‘ಮಕ್ಕಾ ಜಂಟಿ ರಕ್ಷಣಾ ಒಪ್ಪಂದ’ವು ಕೇವಲ ಮೂರು ದೇಶಗಳ ಒಪ್ಪಂದವಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಜಾಗತಿಕ ಮಿಲಿಟರಿ ಶಕ್ತಿ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಪುನರ್ನಿರೂಪಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಗಿದೆ.

ಇತ್ತೀಚಿನ ಲೇಖನಕ್ಕಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ:

ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಫೈವ್ ಸ್ಟಾರ್ ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಳೆತ ತರಕಾರಿ, ಎಕ್ಸ್‌ಪೈರಿ ಹಾಲು: ತಜ್, ಶಾಂಗ್ರಿ-ಲಾ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ದಿಗ್ಭ್ರಮೆಗೊಳಿಸುವ ಸತ್ಯ ಬಯಲು!