ಹಬ್ಬದ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಶಾಪಿಂಗ್ ವಂಚನೆ: ನಕಲಿ ಆಫರ್‌ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ!

ಬೆಂಗಳೂರು: ದೀಪಾವಳಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಬ್ಬಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಖರೀದಿ ಮಾಡುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆಯ ಅಪಾಯವೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಗೆ ಮೊಬೈಲ್, ಟಿವಿ, ಲ್ಯಾಪ್‌ಟಾಪ್, ಬಟ್ಟೆ, ಚಿನ್ನಾಭರಣ ಹಾಗೂ ಗೃಹೋಪಯೋಗಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದಾಗಿ ಆಮಿಷವೊಡ್ಡುವ ವಂಚಕರು ನಕಲಿ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳ ಜಾಹೀರಾತು ಮತ್ತು ವಾಟ್ಸ್‌ಆ್ಯಪ್ ಸಂದೇಶಗಳ ಮೂಲಕ ಜನರನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆಫರ್ ನಿಜವೆಂದು ನಂಬಿ ಹಣ ಪಾವತಿಸಿದರೆ ಉತ್ಪನ್ನವೂ ಸಿಗದೆ, ಹಣವೂ ವಾಪಸ್ ಬಾರದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎದುರಾಗಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ ಹಬ್ಬದ ಖರೀದಿಯ ಸಂಭ್ರಮದಲ್ಲಿ ಆನ್‌ಲೈನ್ ವಂಚನೆಗೆ ಬಲಿಯಾಗದಂತೆ ಗ್ರಾಹಕರು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಹಬ್ಬದ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಶಾಪಿಂಗ್ ವಂಚನೆ ಹೇಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ?

ಹಬ್ಬದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಕಂಪನಿಗಳ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಕಲಿ ಆಫರ್‌ಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು ವಂಚಕರ ಸಾಮಾನ್ಯ ತಂತ್ರವಾಗಿದೆ. ಜನಪ್ರಿಯ ಕಂಪನಿಗಳ ಲೋಗೋ, ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಹೋಲುವಂತೆ ನಕಲಿ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ₹50,000 ಬೆಲೆ ಇರುವ ಮೊಬೈಲ್ ಅನ್ನು ಕೇವಲ ₹9,999ಕ್ಕೆ ನೀಡುವುದಾಗಿ ಜಾಹೀರಾತು ಮಾಡಬಹುದು. ಇಂತಹ ಆಕರ್ಷಕ ಬೆಲೆ ಕಂಡು ಗ್ರಾಹಕರು ತಕ್ಷಣ ಖರೀದಿಸಲು ಮುಂದಾಗುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಪಾವತಿ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಆರ್ಡರ್ ದೃಢೀಕರಣ ಬರುವುದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ನಕಲಿ ಆರ್ಡರ್ ಮಾಹಿತಿ ತೋರಿಸಿ ವಂಚಕರು ಸಂಪರ್ಕ ಕಡಿತಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ನಕಲಿ ಗ್ರಾಹಕ ಸೇವಾ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಂತೆ ಮಾತನಾಡಿ ಸಮಸ್ಯೆ ಪರಿಹರಿಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ ವಿವರ, ಒಟಿಪಿ ಅಥವಾ ಯುಪಿಐ ಪಿನ್ ಪಡೆದು ಹಣ ವರ್ಗಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.

ವಂಚಕರು ಬಳಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಐದು ತಂತ್ರಗಳು

ಹಬ್ಬದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ಮೋಸಗೊಳಿಸಲು ಸೈಬರ್ ವಂಚಕರು ಹಲವು ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವು ಇಲ್ಲಿವೆ.

. ನಕಲಿ ರಿಯಾಯಿತಿ ಆಫರ್‌ಗಳು

ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶಾಪಿಂಗ್ ಕಂಪನಿಗಳ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಶೇ.70ರಿಂದ ಶೇ.90ರವರೆಗೆ ರಿಯಾಯಿತಿ ನೀಡುವುದಾಗಿ ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಲಿಂಕ್ ತೆರೆದ ತಕ್ಷಣ ನಕಲಿ ಖರೀದಿ ಪುಟಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನಮೂದಿಸಿದರೆ ದುರುಪಯೋಗವಾಗುವ ಅಪಾಯವಿದೆ.

. ವಾಟ್ಸ್‌ಆ್ಯಪ್ ಮೂಲಕ ಉಚಿತ ಉಡುಗೊರೆ

ಹಬ್ಬದ ಪ್ರಯುಕ್ತ ಉಚಿತ ಗಿಫ್ಟ್, ಕೂಪನ್ ಅಥವಾ ಲಕ್ಕಿ ಡ್ರಾ ಬಹುಮಾನ ಸಿಕ್ಕಿದೆ ಎಂದು ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬಹುಮಾನ ಪಡೆಯಲು ಲಿಂಕ್ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಿವರಗಳನ್ನು ಭರ್ತಿ ಮಾಡುವಂತೆ ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ.

. ನಕಲಿ ಪಾರ್ಸೆಲ್ ಸಂದೇಶ

ನೀವು ಆರ್ಡರ್ ಮಾಡಿರುವ ಪಾರ್ಸೆಲ್ ತಡೆಹಿಡಿಯಲಾಗಿದೆ ಅಥವಾ ವಿಳಾಸದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಿದೆ ಎಂದು ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸಬಹುದು. ಪಾರ್ಸೆಲ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ಸಣ್ಣ ಮೊತ್ತ ಪಾವತಿಸುವಂತೆ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಲಿಂಕ್ ಮೂಲಕ ಬ್ಯಾಂಕ್ ವಿವರಗಳನ್ನು ಕದಿಯುವ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಯಬಹುದು.

. ನಕಲಿ ಗ್ರಾಹಕ ಸೇವೆ

ಆನ್‌ಲೈನ್ ಖರೀದಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ದೂರು ನೀಡಿದಾಗ, ನಕಲಿ ಗ್ರಾಹಕ ಸೇವಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಸಂಪರ್ಕಿಸಬಹುದು. ಹಣ ಮರುಪಾವತಿ ಮಾಡುವ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಯುಪಿಐ ಪಿನ್ ಅಥವಾ ಒಟಿಪಿ ಕೇಳುವ ಮೂಲಕ ವಂಚನೆಗೆ ಮುಂದಾಗುತ್ತಾರೆ.

. ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳ ಜಾಹೀರಾತು

ಫೇಸ್‌ಬುಕ್ ಮತ್ತು ಇನ್‌ಸ್ಟಾಗ್ರಾಂನಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಜಾಹೀರಾತುಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆ ಜಾಹೀರಾತುಗಳಲ್ಲಿರುವ ನಕಲಿ ಪುಟಗಳ ಮೂಲಕ ಹಣ ಪಡೆದು ಸರಕುಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸದೆ ವಂಚಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.

ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯ ಹಣ ಕದಿಯಲು ಯುಪಿಐ ಬಳಕೆ

ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಯುಪಿಐ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ವಂಚನೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳೂ ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಖರೀದಿ ಮಾಡಿದ ವಸ್ತುವಿನ ಹಣ ಪಾವತಿಸಲು ಗ್ರಾಹಕರು ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ. ಆದರೆ ಹಣ ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಕಳುಹಿಸುವ ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡುವಂತೆ ಹೇಳಿದರೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಅಗತ್ಯ.

ಯುಪಿಐನಲ್ಲಿ ಹಣ ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪಿನ್ ನಮೂದಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಹಣ ಕಳುಹಿಸುವಾಗ ಮಾತ್ರ ಪಿನ್ ಬಳಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಹಣ ಮರುಪಾವತಿ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿ ಪಿನ್ ನಮೂದಿಸಲು ಸೂಚಿಸುವವರ ಮಾತನ್ನು ನಂಬಬಾರದು.

ಅದೇ ರೀತಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ಪೊಲೀಸ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಅಥವಾ ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಕಂಪನಿಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡು ಕರೆ ಮಾಡುವ ಅಪರಿಚಿತರಿಗೆ ಒಟಿಪಿ, ಪಾಸ್‌ವರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಡ್ ವಿವರಗಳನ್ನು ನೀಡಬಾರದು.

ಆನ್‌ಲೈನ್ ಖರೀದಿ ಮಾಡುವಾಗ ಈ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ಪಾಲಿಸಿ

ಹಬ್ಬದ ಖರೀದಿಯನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಮಾಡಲು ಗ್ರಾಹಕರು ಕೆಲವು ಸರಳ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು. ಸಣ್ಣ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯವೂ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿರುವ ಹಣ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಪಾಯ ತಂದೊಡ್ಡಬಹುದು.

ಅಧಿಕೃತ ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಅಥವಾ ಆ್ಯಪ್ ಮೂಲಕವೇ ಖರೀದಿ ಮಾಡಿ.
ಅಪರಿಚಿತರು ಕಳುಹಿಸುವ ರಿಯಾಯಿತಿ ಲಿಂಕ್‌ಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಬೇಡಿ.
ಅತಿಯಾದ ರಿಯಾಯಿತಿ ನೀಡುವ ಜಾಹೀರಾತುಗಳನ್ನು ಅನುಮಾನದಿಂದ ನೋಡಿ.
ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನ ವಿಳಾಸ ಮತ್ತು ಅದರ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.
ಯುಪಿಐ ಪಿನ್, ಒಟಿಪಿ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪಾಸ್‌ವರ್ಡ್ ಯಾರೊಂದಿಗೂ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ.
ಅಪರಿಚಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಕಳುಹಿಸುವ ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಬೇಡಿ.
ಖರೀದಿಸುವ ಮುನ್ನ ಮಾರಾಟಗಾರರ ರೇಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಓದಿ.
ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಪಾವತಿ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ.
ಮೊಬೈಲ್‌ಗೆ ಬರುವ ಬ್ಯಾಂಕ್ ವಹಿವಾಟಿನ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಿರಿ.
ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ಆ್ಯಪ್‌ಗಳನ್ನು ಮೊಬೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಇನ್‌ಸ್ಟಾಲ್ ಮಾಡಬೇಡಿ.

ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆಗೆ ಒಳಗಾದರೆ ತಕ್ಷಣ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?

ಆನ್‌ಲೈನ್ ಶಾಪಿಂಗ್ ವೇಳೆ ಹಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡರೆ ಅಥವಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯಿಂದ ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ವಹಿವಾಟು ನಡೆದರೆ ತಡಮಾಡದೆ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು. ವಂಚನೆ ನಡೆದ ನಂತರ ಸಮಯ ಕಳೆಯುವುದರಿಂದ ಹಣ ವಾಪಸ್ ಪಡೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು.

ಮೊದಲಿಗೆ 1930 ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧ ಸಹಾಯವಾಣಿಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ ದೂರು ದಾಖಲಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧ ವರದಿ ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ದೂರು ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು. ವಹಿವಾಟಿನ ಮಾಹಿತಿ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಂದೇಶಗಳು, ಯುಪಿಐ ಐಡಿ, ಪಾವತಿ ರಸೀದಿ ಮತ್ತು ವಂಚಕರು ಕಳುಹಿಸಿದ ಸಂದೇಶಗಳ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ಶಾಟ್‌ಗಳನ್ನು ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಜೊತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗೆ ತಕ್ಷಣ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿ ಖಾತೆ ಅಥವಾ ಕಾರ್ಡ್ ಮೂಲಕ ನಡೆಯಬಹುದಾದ ಮುಂದಿನ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು. ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಹತ್ತಿರದ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆ ಅಥವಾ ಸೈಬರ್ ಕ್ರೈಂ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಬಹುದು.

ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಹಿರಿಯರಿಗೂ ಸೈಬರ್ ಸುರಕ್ಷತೆ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸಿ

ಹಬ್ಬದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮನೆಯ ಎಲ್ಲರೂ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಖರೀದಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಪಾವತಿ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲದ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳು ವಂಚಕರ ಸುಲಭ ಗುರಿಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.

ಹೀಗಾಗಿ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರು ನಕಲಿ ಆಫರ್‌ಗಳು, ಅಪರಿಚಿತ ಕರೆಗಳು ಮತ್ತು ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ಲಿಂಕ್‌ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಮಾಹಿತಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಯಾವುದೇ ಆಫರ್ ನಿಜವೇ ಎಂಬ ಅನುಮಾನ ಬಂದರೆ ಹಣ ಪಾವತಿಸುವ ಮುನ್ನ ಅಧಿಕೃತ ಮಾರಾಟಗಾರರ ಮೂಲಕ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು.

ಹಬ್ಬದ ಖರೀದಿಗೆ ಆನ್‌ಲೈನ್ ವೇದಿಕೆ ಬಳಸುವಾಗ ಆಕರ್ಷಕ ರಿಯಾಯಿತಿಗಿಂತ ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವುದು ಉತ್ತಮ. ಸ್ವಲ್ಪ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸಿದರೆ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಹಣವನ್ನು ಸೈಬರ್ ವಂಚಕರಿಂದ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.