ಪ್ರಕಾಶ್ ರಾಜ್ ಅವರ ‘SIR ಪ್ರತಿರೋಧ ಯಾತ್ರೆ’: ಮತದಾರರ ಹಕ್ಕಿಗಾಗಿ ಒಂದು ದನಿ.

ಕಲಬುರಗಿ: ಕಲಬುರಗಿಯ ನೆಲದಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಒಂದು ಯಾತ್ರೆ ಇಂದು ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ಚರ್ಚೆಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿದೆ. ನಟ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ ಪ್ರಕಾಶ್ ರಾಜ್ ಅವರು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 20ರಿಂದ 30ರವರೆಗೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಹತ್ತು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ‘ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ’ (Special Intensive Revision – SIR) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಒಂದು ಅಭಿಯಾನ ಆರಂಭಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದನ್ನು ಅವರು ‘ಸಾಮಾಜಿಕ ಆಡಿಟ್’ ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ.

ಏನಿದು SIR, ಏಕೆ ಚರ್ಚೆ?

ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ SIR ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ, ಆಗಸ್ಟ್ 24ರಂದು ಪ್ರಕಟವಾದ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕರಡು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ 4.46 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಮತದಾರರ ಹೆಸರುಗಳಿವೆ. ಅಂತಿಮ ಪಟ್ಟಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 27, 2026ರಂದು ಪ್ರಕಟವಾಗಲಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ವೇಗ ಮತ್ತು ವಿಧಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಕಾಶ್ ರಾಜ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ನಾಗರಿಕ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿವೆ.

ಐದು ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಮತದಾರರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ, ಇಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಅಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಎಷ್ಟು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಅವರು ಎತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕರಡು ಪಟ್ಟಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ನಂತರ, ತಾವು ಮೊದಲೇ ಆತಂಕಿಸಿದ್ದ ಸಂಗತಿಗಳು ನಿಜವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಅವರು ಪತ್ರಿಕಾಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

‘ಸ್ಕ್ಯಾಮ್’, ‘ಪಿತೂರಿ’ ಎಂಬ ಆರೋಪ

ಪ್ರಕಾಶ್ ರಾಜ್ ಈ ಇಡೀ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಒಂದು ಪಿತೂರಿ ಮತ್ತು ಸ್ಕ್ಯಾಮ್ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮತದಾರರ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೇ ಗೆದ್ದ ಯಾವುದೇ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷ ಅಥವಾ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ನಿಂತಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಬೇಸರವನ್ನೂ ಅವರು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಜನಸಾಮಾನ್ಯರೇ ಈ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಕಾನೂನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಜ್ಞಾಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಜನರನ್ನು ಆತಂಕ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಕಿರುಕುಳಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದೂ, ಸಂವಿಧಾನ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಸರ್ಕಾರ ಇಂತಹ ಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದೂ ಅವರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಹಿಂದಿನ ನೋವು

ಈ ಅಭಿಯಾನಕ್ಕೆ ಮಾನವೀಯ ಮುಖ ನೀಡುತ್ತಾ, ಪ್ರಕಾಶ್ ರಾಜ್ ಮಂಡ್ಯದ ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಎಂಬ ಹಿರಿಯ ಮಹಿಳೆಯ ಉದಾಹರಣೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಈ ಮಹಿಳೆ 36 ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೂ ಈಗ ತಮ್ಮ ಮತದಾರಿಕೆಯ ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಬೇಕಾದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಇಷ್ಟು ವಯಸ್ಸಾದ ಮೇಲೆ ಅಗತ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲಿಂದ ಪಡೆಯಬೇಕು ಎಂದು ಪ್ರಕಾಶ್ ರಾಜ್ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ, SIR ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳಾಗಿ ಅಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಬದುಕಿನ ಸಂಕಷ್ಟವಾಗಿ ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.

ಮತದಾರನೇ ದೇಶವನ್ನು ಆಳುವವರನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ, ದೇಶವನ್ನು ಆಳುವವರಲ್ಲ ಮತದಾರರನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು ಎಂಬ ಅವರ ಮಾತು, ಈ ಇಡೀ ಆಂದೋಲನದ ಕೇಂದ್ರ ಆಶಯವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಕಾಶ್ ರಾಜ್ ಹೊಸಬರಲ್ಲ

ಇದು ಪ್ರಕಾಶ್ ರಾಜ್ ಅವರ ಮೊದಲ ಸಾಮಾಜಿಕ ಆಂದೋಲನ ಅಲ್ಲ. ಪತ್ರಕರ್ತೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆ ಗೌರಿ ಲಂಕೇಶ್ ಹತ್ಯೆಯ ನಂತರ ಅವರು ‘ಜಸ್ಟ್ ಆಸ್ಕಿಂಗ್’ ಎಂಬ ಅಭಿಯಾನ ಆರಂಭಿಸಿದ್ದರು — ಪ್ರಶ್ನಿಸುವವರನ್ನು ಮೌನಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ವಿರುದ್ಧ ದನಿ ಎತ್ತುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ. 2019ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಬೆಂಗಳೂರು ಕೇಂದ್ರ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ಅವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಚಾರವನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರಾಜಕೀಯ ರ‍್ಯಾಲಿಗಳಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ರೂಪಿಸಿ, ನೇರವಾಗಿ ಜನರ ಬಳಿ ಹೋಗಿ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ್ದರು.

ತಾವು ಯಾವುದೇ ಪಕ್ಷದ ಪರವಾಗಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಕೋಮುವಾದದ ಮೂಲಕ ಆಳಲು ಬಯಸುವ ಯಾವುದೇ ಪಕ್ಷದ ವಿರುದ್ಧ ತಾವಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ಅವರು ಹಿಂದೆಯೂ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ನಿಲುವು ಈಗಿನ SIR ವಿರೋಧಿ ಅಭಿಯಾನದಲ್ಲೂ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತದೆ — ಅವರು ಯಾವುದೇ ಪಕ್ಷದ ಪರವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಮತದಾರರ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕಿನ ಪರವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಈ ಯಾತ್ರೆಯ ಮಹತ್ವವೇನು?

ಒಬ್ಬ ಸಿನಿಮಾ ನಟ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಬೀದಿಗಿಳಿಯುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಗತಿಯಲ್ಲ. ಆದರೆ ಪ್ರಕಾಶ್ ರಾಜ್ ಅವರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವರ್ಚಸ್ಸು ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹೋರಾಟಗಳ ಇತಿಹಾಸ, ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ. ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೆಸರು ಕೈಬಿಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅವರ ಆರೋಪ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರಲ್ಲಿ ಆತಂಕ ಮೂಡಿಸಿದೆ.

ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಿದರೆ, SIR ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಉದ್ದೇಶ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ನಿಖರಗೊಳಿಸುವುದು — ಅಂದರೆ ಮೃತಪಟ್ಟವರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು, ಎರಡು ಬಾರಿ ನೋಂದಣಿಯಾದ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡವರ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುವುದು. ಆದರೆ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಜಾರಿಗೊಳ್ಳದಿದ್ದರೆ, ಅರ್ಹ ಮತದಾರರೂ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿಯುವ ಅಪಾಯವಿದೆ ಎಂಬುದೇ ವಿಮರ್ಶಕರ ಮುಖ್ಯ ಕಳಕಳಿ.

ಮುಂದೇನು?

ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 30ರವರೆಗೆ ಮುಂದುವರಿಯಲಿರುವ ಈ ಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರಕಾಶ್ ರಾಜ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಂಗಡಿಗರು ಹತ್ತು ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಮತಗಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಕೈಬಿಡಲಾದ ಹೆಸರುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಿದ್ದಾರೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 27ರಂದು ಅಂತಿಮ ಪಟ್ಟಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುವ ಮುನ್ನ, ಈ ಆಡಿಟ್‌ನಿಂದ ಸಿಗುವ ಮಾಹಿತಿ ಎಷ್ಟು ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ, ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಇದಕ್ಕೆ ಹೇಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಾದು ನೋಡಬೇಕಿದೆ.

ಇತ್ತೀಚಿನ ಲೇಖನಕ್ಕಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ:

ಏಷ್ಯನ್ ಅಖಾಡದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ತ್ರಿವರ್ಣ ಧ್ವಜ ಹಾರಿಸಿದ ಚಾನು: 28 ವರ್ಷಗಳ ಬಳಿಕ ವೇಟ್‌ಲಿಫ್ಟಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪದಕ!

ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ಖರ್ಗೆ ಕಠಿಣ ಸವಾಲು: ‘ಸಿಇಸಿ ವಜಾ’ ನಿರ್ಣಯ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಖರ್ಗೆ ಬ್ರೇಕಿಂಗ್ಆಗ್ರಹ!

ಬಿಡದಿ ಟೌನ್‌ಶಿಪ್ ವಿವಾದ: ಉಪವಾಸ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹದ ಎರಡನೇ ದಿನ, ಇಬ್ಬರು ರೈತರ ಆರೋಗ್ಯ ಹದಗೆಟ್ಟು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ.