10ರಿಂದ 5ರವರೆಗೆ ಹೊರಗೆ! ಕೊಲೆ ಶಿಕ್ಷಿತರಿಗೆ ಮದುವೆ ಪೆರೋಲ್.

ಬೆಂಗಳೂರು/ಧಾರವಾಡ: ಕೊಲೆ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಜೀವಾವಧಿ ಶಿಕ್ಷೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರುವ ಇಬ್ಬರು ಕೈದಿಗಳು ಮದುವೆಯಾಗಲು ಬಯಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಮದುವೆ ನಡೆಯಬೇಕಿರುವುದು ಜೈಲಿನ ಹೊರಗೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಪೆರೋಲ್ ನೀಡಬಹುದೇ? ನೀಡಿದರೆ ಎಷ್ಟು ಸಮಯ? ಅಪರಾಧದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಅವರ ಕೋರಿಕೆಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಬಹುದೇ?

ಈ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮಹತ್ವದ ಉತ್ತರ ನೀಡಿದೆ. ಮದುವೆಯಾಗಲು ಬಯಸಿದ ಇಬ್ಬರು ಜೀವಾವಧಿ ಶಿಕ್ಷಿತರಿಗೆ ಒಂದು ದಿನದ ಸೀಮಿತ ಪೆರೋಲ್ ನೀಡಲು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಆದೇಶಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ಇದಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನೂ ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಬೆಳಗ್ಗೆ 10 ಗಂಟೆಯಿಂದ ಸಂಜೆ 5 ಗಂಟೆಯವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಅವರು ಜೈಲಿನಿಂದ ಹೊರಗಿರಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಮದುವೆ ಮುಗಿದ ಬಳಿಕ ಅದೇ ದಿನ ಸಂಜೆ 5 ಗಂಟೆಯೊಳಗೆ ಮತ್ತೆ ಜೈಲಿಗೆ ಮರಳಬೇಕು.

ಯಾರು ಈ ಪೆರೋಲ್ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ?

ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ಧಾರವಾಡ ಪೀಠದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಎಂ.ಜೆ.ಎಸ್. ಕಮಲ್ ಅವರ ಏಕಸದಸ್ಯ ಪೀಠ ಈ ಆದೇಶ ನೀಡಿದೆ. ಬೆಳಗಾವಿ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ ಜೀವಾವಧಿ ಶಿಕ್ಷೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರುವ ಶ್ರೀಧರ ಮತ್ತು ಸಿದ್ದವ್ವ ಅಲಿಯಾಸ್ ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ಜಗಮಟ್ಟಿ ಅವರು ಪರಸ್ಪರ ಮದುವೆಯಾಗಲು ಅನುಮತಿ ಕೋರಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರಿದ್ದರು.

ಈ ಪ್ರಕರಣದ ವಿಶೇಷತೆ ಎಂದರೆ, ಇಬ್ಬರೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮದುವೆಗಾಗಿ ಪೆರೋಲ್ ಕೇಳಿದ ಕೈದಿಗಳಲ್ಲ. ಸಿದ್ದವ್ವ ಅವರ ಮೊದಲ ಪತಿಯ ಹತ್ಯೆ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರೂ ಅಪರಾಧಿಗಳೆಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಾಬೀತಾಗಿ, ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಜೀವಾವಧಿ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಡಲಗಿ ತಾಲೂಕಿನ ಭೈರನಟ್ಟಿ ಗ್ರಾಮದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ದವ್ವ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಧರ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿದ್ದರು. ನಂತರ ಸಿದ್ದವ್ವ ಅವರ ಪತಿಯ ಹತ್ಯೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರೂ ಆರೋಪಿಗಳಾಗಿ, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಜೀವಾವಧಿ ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಗುರಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.

90 ದಿನಗಳ ಪೆರೋಲ್ ಕೇಳಿದ್ದರು; ಸಿಕ್ಕಿದ್ದು ಕೇವಲ ಒಂದು ದಿನ

ಮದುವೆ ನೆರವೇರಿಸಲು ಇಬ್ಬರೂ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ 90 ದಿನಗಳ ಪೆರೋಲ್ ನೀಡುವಂತೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಅಷ್ಟು ದೀರ್ಘ ಅವಧಿಯ ಪೆರೋಲ್ ನೀಡಲಿಲ್ಲ.

ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಪ್ರಕರಣದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು, ಜೈಲಿನಲ್ಲಿನ ಅವರ ನಡವಳಿಕೆ, ಅವರು ಈಗಾಗಲೇ ಅನುಭವಿಸಿರುವ ಬಂಧನದ ಅವಧಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿತು. ಇಬ್ಬರೂ ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷೆಯ ಅವಧಿ ಸೇರಿ ಮೂರು ವರ್ಷ, ಐದು ತಿಂಗಳು ಮತ್ತು 25 ದಿನಗಳಷ್ಟು ಕಾಲ ಕಸ್ಟಡಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು. ಜೈಲಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಯಾವುದೇ ಪ್ರತಿಕೂಲ ವರದಿ ಇಲ್ಲದಿರುವುದನ್ನೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಗಮನಿಸಿದೆ.

ಅಂತಿಮವಾಗಿ 90 ದಿನಗಳ ಬದಲು ಮದುವೆಯ ದಿನದಂದು ಒಂದು ದಿನ ಮಾತ್ರ ಪೆರೋಲ್ ನೀಡಲು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ನಿರ್ಧರಿಸಿತು.

“ನೈತಿಕ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಹಕ್ಕು ನಿರಾಕರಿಸಲಾಗದು”

ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿರುವುದು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಕಾನೂನು ವಿಚಾರ.

ಇಬ್ಬರೂ ಕೊಲೆ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷೆಗೊಳಗಾದವರು ಎಂಬ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವರ ಮದುವೆಯ ಮನವಿಯನ್ನು ಕೇವಲ ನೈತಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ತಿರಸ್ಕರಿಸಲಾಗದು ಎಂದು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ. ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ನಿಷೇಧವಿಲ್ಲದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ನೈತಿಕ ಆಕ್ಷೇಪಣೆ ಆಧರಿಸಿ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಹಕ್ಕನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ ಎಂಬ ತತ್ವವನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಒತ್ತಿಹೇಳಿದೆ.

ಪೆರೋಲ್‌ನ ಉದ್ದೇಶ ಕೇವಲ ಜೈಲಿನಿಂದ ಕೈದಿಯನ್ನು ಹೊರಗೆ ಕಳುಹಿಸುವುದಲ್ಲ. ಕೈದಿಗಳು ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಾಗೂ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಮರುಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹ ಇದು ನೆರವಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ಹಿಂದಿನ ತೀರ್ಪುಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಗಮನಿಸಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ Asfaq v. State of Rajasthan ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿನ ಪುನರ್ವಸತಿ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನೂ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಜೈಲಿನಲ್ಲೇ ಮದುವೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೇ?

ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಪರ ವಕೀಲರು, ಜೈಲು ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಜೈಲು ಆವರಣದಲ್ಲೇ ಮದುವೆ ನಡೆಸಲು ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಂಶವನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಗಮನಕ್ಕೆ ತಂದಿದ್ದರು.

ಹೀಗಾಗಿ ಮದುವೆ ಜೈಲಿನ ಹೊರಗೆ ನಡೆಯಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎದುರಾಯಿತು. ಇದೇ ಕಾರಣದಿಂದ, ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೋರಿದ 90 ದಿನಗಳ ಪೆರೋಲ್ ಬದಲಿಗೆ ಮದುವೆ ನೆರವೇರಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವಷ್ಟು ಸೀಮಿತ ಅವಧಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ಬೆಳಗ್ಗೆ 10ರಿಂದ ಸಂಜೆ 5ರವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಏಕೆ?

ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ಆದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಮಯದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗಿಲ್ಲ.

ಮದುವೆಯ ದಿನ:

• ಬೆಳಗ್ಗೆ 10 ಗಂಟೆಯಿಂದ ಪೆರೋಲ್ ಆರಂಭ
• ಸಂಜೆ 5 ಗಂಟೆಯೊಳಗೆ ಜೈಲಿಗೆ ವಾಪಸ್
• ಮದುವೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ವೇಳೆ ಸೂಕ್ತ ಪೊಲೀಸ್ ಭದ್ರತೆ
• ಜೈಲರ್ ಅಗತ್ಯ ಭದ್ರತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಬೇಕು
• ಇಬ್ಬರೂ ನಿಗದಿತ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಬೆಳಗಾವಿ ಜೈಲಿಗೆ ಮರಳಬೇಕು

ಅಂದರೆ, ಒಟ್ಟು ಏಳು ಗಂಟೆಗಳಷ್ಟು ಸಮಯ ಮಾತ್ರ ಜೈಲಿನ ಹೊರಗೆ ಇರಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ಇದು ಎಲ್ಲ ಕೊಲೆ ಅಪರಾಧಿಗಳಿಗೂ ಮದುವೆ ಪೆರೋಲ್ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂದರ್ಥವೇ?

ಇಲ್ಲ. ಇದೇ ಈ ಆದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶ.

ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಈ ಪ್ರಕರಣದ ವಿಶೇಷ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಸೀಮಿತ ಪೆರೋಲ್ ನೀಡಿದೆ. ಕೈದಿಯ ಜೈಲು ನಡವಳಿಕೆ, ಈಗಾಗಲೇ ಅನುಭವಿಸಿರುವ ಶಿಕ್ಷೆಯ ಅವಧಿ, ಯಾವುದೇ ಪ್ರತಿಕೂಲ ವರದಿ ಇದೆಯೇ, ಮದುವೆಯ ವಾಸ್ತವಿಕತೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು.

ಈ ಹಿಂದೆಯೂ ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಮದುವೆ ಅಥವಾ ಕುಟುಂಬದ ವಿವಾಹ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಕೈದಿಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತ ಪೆರೋಲ್ ನೀಡಿರುವ ಉದಾಹರಣೆಗಳಿವೆ. 2023ರಲ್ಲಿ ಕೊಲೆ ಪ್ರಕರಣದ ಜೀವಾವಧಿ ಶಿಕ್ಷಿತನೊಬ್ಬನಿಗೆ ತನ್ನ ಮದುವೆಗಾಗಿ 15 ದಿನಗಳ ಪೆರೋಲ್ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು.

ಆದರೆ ಪ್ರತಿ ಪ್ರಕರಣದ ವಾಸ್ತವಾಂಶಗಳು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಈ ತೀರ್ಪನ್ನು “ಕೊಲೆ ಪ್ರಕರಣದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕೈದಿಗೂ ಮದುವೆಗಾಗಿ ಪೆರೋಲ್ ಹಕ್ಕು” ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಯ ನಡುವಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸಮತೋಲನ

ಈ ಆದೇಶವು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ತಂದಿದೆ ಅಪರಾಧಕ್ಕಾಗಿ ಶಿಕ್ಷೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮತ್ತು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಹಕ್ಕುಗಳು ಎಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತವೆ, ಎಲ್ಲಿ ಮುಗಿಯುತ್ತವೆ?

ಒಂದೆಡೆ ಕೊಲೆ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಜೀವಾವಧಿ ಶಿಕ್ಷೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರುವ ಇಬ್ಬರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿದ್ದಾರೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಮದುವೆಯಾಗುವ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಸಮಾಜದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವ ಅವಕಾಶದ ಪ್ರಶ್ನೆಯಿದೆ.

ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಈ ಎರಡೂ ಅಂಶಗಳ ನಡುವೆ ಸಮತೋಲನ ಸಾಧಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದು, ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ನೀಡದೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ದಿನದ ಪೆರೋಲ್ ಮತ್ತು ಏಳು ಗಂಟೆಗಳ ಸಮಯದ ಮಿತಿಯನ್ನು ವಿಧಿಸಿದೆ.

ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಪ್ರಕರಣದ ನಿಜವಾದ ಕುತೂಹಲ “ಕೊಲೆ ಪ್ರಕರಣದ ಆರೋಪಿಗಳಿಗೆ ಮದುವೆಯಾಗಲು ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಿತು” ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಅಪರಾಧದ ಗಂಭೀರತೆಯ ನಡುವೆಯೂ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಈ ಆದೇಶ ಹೊಸ ಚರ್ಚೆಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ.

ಕೊನೆಗೆ, ಮದುವೆ ನೆರವೇರಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಸಂಜೆ 5 ಗಂಟೆಯೊಳಗೆ ಇಬ್ಬರೂ ಮತ್ತೆ ಜೈಲಿಗೆ ಹಾಜರಾಗಬೇಕಿದೆ. ನ್ಯಾಯಾಲಯ ನೀಡಿರುವ ಈ ಏಳು ಗಂಟೆಗಳ ಅವಕಾಶದ ನಂತರ ಅವರ ಜೀವಾವಧಿ ಶಿಕ್ಷೆ ಎಂದಿನಂತೆ ಮುಂದುವರಿಯಲಿದೆ.