ವಿಶ್ವ ಹುಲಿ ದಿನದ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವ! ಕಾಡು ಉಳಿದರೆ ಹುಲಿ, ಹುಲಿ ಉಳಿದರೆ ನಾವು. ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ 2ನೇ ಸ್ಥಾನ.

ಅರಣ್ಯದ ಕತ್ತಲೆಯನ್ನು ಸೀಳಿ ಬರುವ ಹುಲಿಯ ಗರ್ಜನೆ ಬರೀ ಶಬ್ದವಲ್ಲ; ಅದು ನಮ್ಮ ಕಾಡುಗಳ ಜೀವಂತಿಕೆ, ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಶಕ್ತಿಯುತ ಸಂಕೇತ. ಹುಲಿ ಕಾಡಿನ ಸಂಪತ್ತಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಇಡೀ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವ ‘ಆಹಾರ ಸರಪಳಿಯ ನಾಯಕ’ (Apex Predator). ಜುಲೈ 29 ರಂದು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ವಿಶ್ವ ಹುಲಿ ದಿನ (International Tiger Day) ವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಈ ಮಹಾನ್ ಜೀವಿಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳ ರಕ್ಷಣೆಯ ಕುರಿತು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಭಾರತವು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯವು ದೇಶದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಹುಲಿ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವಾಗಿ ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಹುಲಿಗಳಿವೆ? ದೇಶದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಥಾನವೇನು?

ಕರ್ನಾಟಕವು ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಸದಾ ಮಾದರಿ ರಾಜ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ಹುಲಿ ಗಣತಿಯ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 563 ಹುಲಿಗಳಿವೆ.

• ದೇಶದಲ್ಲೇ 2ನೇ ಸ್ಥಾನ: 785 ಹುಲಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, 563 ಹುಲಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕವು ಭಾರತದಲ್ಲೇ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. (ಉತ್ತರಾಖಂಡ 560 ಹುಲಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ).
• ಪ್ರಮುಖ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು: ಬಂಡೀಪುರ, ನಾಗರಹೊಳೆ, ಬಿಆರ್‌ಟಿ (ಬಿಳಿಗಿರಿ ರಂಗನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬೆಟ್ಟ), ಭದ್ರಾ ಮತ್ತು ಕಾಳಿ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಕರ್ನಾಟಕದ ಹುಲಿ ಸಂತತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿವೆ. ನಾಗರಹೊಳೆ ಮತ್ತು ಬಂಡೀಪುರ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಧಿಕ ಹುಲಿ ಸಾಂದ್ರತೆ ಹೊಂದಿರುವ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿವೆ.

ಹುಲಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರಮಗಳು

ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯು ಹುಲಿಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿವೆ:

1. ವಿಶೇಷ ಹುಲಿ ರಕ್ಷಣಾ ಪಡೆ (STPF): ಕಾಡಿನೊಳಗೆ ಅಕ್ರಮ ಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ಬೇಟೆ ತಡೆಯಲು ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ವಿಶೇಷ ರಕ್ಷಣಾ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಅಹೋರಾತ್ರಿ ಕಾವಲಿಗೆ ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ.
2. ಎಂ-ಸ್ಟ್ರಿಪ್ಸ್ (M-STrIPES) ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ: ಜಿಪಿಎಸ್ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಆ್ಯಪ್ ಆಧಾರಿತ ‘M-STrIPES’ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಗಸ್ತು ತಿರುಗುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಹುಲಿಗಳ ಚಲನವಲನಗಳನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
3. ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಟ್ರ್ಯಾಪಿಂಗ್ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಗಣತಿ: ಸಾಂದ್ರತೆಯುಳ್ಳ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಆಧಾರಿತ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಟ್ರ್ಯಾಪ್‌ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹುಲಿಯ ಪಟ್ಟೆಗಳ (Stripes) ವಿನ್ಯಾಸದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
4. ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಕಾರಿಡಾರ್ ರಕ್ಷಣೆ: ಹುಲಿಗಳು ಒಂದು ಕಾಡಿನಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಕಾಡಿಗೆ ಸಂಚರಿಸಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ‘ವನ್ಯಜೀವಿ ಕಾರಿಡಾರ್‌ಗಳನ್ನು’ ರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಒತ್ತುವರಿ ತೆರವುಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
5. ಮಾನವ-ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂಘರ್ಷ ತಡೆ: ಕಾಡಂಚಿನ ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ರೈಲ್ವೆ ಕಂಬಿಗಳ ಬೇಲಿ, ಹ್ಯಾಂಗಿಂಗ್ ಸೋಲಾರ್ ಫೆನ್ಸಿಂಗ್ ಹಾಗೂ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರಿಗೆ ತಕ್ಷಣ ಪರಿಹಾರ ನೀಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಎಷ್ಟು ಹುಲಿಗಳಿವೆ? ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸ್ಥಾನ

ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸಾಧನೆ ಅಭೂತಪೂರ್ವವಾದದ್ದು.

• ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹುಲಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ: ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಧಿಕೃತ ಅಂದಾಜಿನಂತೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ 3,682 ಹುಲಿಗಳಿವೆ (ಅಂದಾಜು ವ್ಯಾಪ್ತಿ: 3,167 ರಿಂದ 3,925).
• ಜಾಗತಿಕ ನಾಯಕತ್ವ: ಪ್ರಪಂಚದ ಒಟ್ಟು ಕಾಡು ಹುಲಿಗಳ ಪೈಕಿ ಶೇಕಡಾ 70 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹುಲಿಗಳಿಗೆ ಭಾರತವೊಂದೇ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ‘ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್’ ಯೋಜನೆಯು ಭಾರತವನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ.

ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಎಷ್ಟು ಹುಲಿಗಳಿವೆ?

ಗ್ಲೋಬಲ್ ಟೈಗರ್ ಫೋರಮ್ (Global Tiger Forum) ಮತ್ತು ಐಯುಸಿಎನ್ (IUCN) ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಸುಮಾರು 5,574 ಕಾಡು ಹುಲಿಗಳು ಉಳಿದುಕೊಂಡಿವೆ.

ಭಾರತ, ನೇಪಾಳ, ಭೂತಾನ್, ರಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಂದಾಗಿ ಹುಲಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆಯಾದರೂ, ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದ ಕೆಲ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಹುಲಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಕಳವಳಕಾರಿ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ.

ವಿಶ್ವ ಹುಲಿ ದಿನದ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವ

• ಆರಂಭ: 2010 ರಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾದ ಸೆಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ‘ಟೈಗರ್ ಸಮಿಟ್’ (Saint Petersburg Tiger Summit) ನಲ್ಲಿ ಜುಲೈ 29 ರಂದು ‘ವಿಶ್ವ ಹುಲಿ ದಿನ’ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.
• ಏಕೆ ಆರಂಭವಾಯಿತು?: ಕಳೆದ ಒಂದು ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ (1900 ರಿಂದ 2010 ರವರೆಗೆ) ಮಾನವನ ಅತಿಯಾದ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ, ಬೇಟೆ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ನಾಶದಿಂದಾಗಿ ಜಗತ್ತಿನ ಶೇಕಡಾ 97 ರಷ್ಟು ಕಾಡು ಹುಲಿಗಳು ಕಣ್ಮರೆಯಾಗಿದ್ದವು. ಈ ಮಹಾ ದುರಂತವನ್ನು ತಡೆಯಲು 13 ಹುಲಿ ವಾಸಿಸುವ ದೇಶಗಳು ಒಂದಾಗಿ 2022 ರ ವೇಳೆಗೆ ಹುಲಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ದ್ವಿಗುಣಗೊಳಿಸುವ (TX2) ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದವು.

ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶಗಳು:

1. ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ರಕ್ಷಣೆ: ನಶಿಸಿಹೋಗುತ್ತಿರುವ ಕಾಡುಗಳನ್ನು ಮರುಪೂರಣಗೊಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದು.
2. ಕಳ್ಳಬೇಟೆ ತಡೆ: ಅನಧಿಕೃತ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಂಗಾಂಗ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಕಳ್ಳಬೇಟೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಕಠಿಣ ಕಾನೂನು ಜಾರಿ.
3. ಸಮುದಾಯದ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ: ಕಾಡಂಚಿನ ಜನರಿಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಿ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಭಾಗಿದಾರರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವುದು.

ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಸಂಕಲ್ಪ

ಹುಲಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದೆಂದರೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದಲ್ಲ; ನಮ್ಮ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಮೂಲಗಳಾದ ನದಿ ಹುಟ್ಟುವ ಕಾಡುಗಳನ್ನು, ನಮಗೆ ಆಮ್ಲಜನಕ ನೀಡುವ ಮರಗಿಡಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಇಡೀ ಜೀವಗೋಳವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು. ವಿಶ್ವ ಹುಲಿ ದಿನದ ಈ ಶುಭ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡೋಣ.

ಇತ್ತೀಚಿನ ಲೇಖನಕ್ಕಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ:

IIT ನಿರ್ದೇಶಕರನ್ನು ‘ಗೋಮೂತ್ರ ತಜ್ಞ’ ಎಂದ ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ಗಾಂಧಿ: ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಪ್ಲೀಟ್ ಪೊಲಿಟಿಕಲ್ ಹೈಡ್ರಾಮಾ.