ಭಾರತಕ್ಕೆ ₹9.6 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ರಫ್ತು ಅವಕಾಶ: $110 ಬಿಲಿಯನ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಪತ್ತೆ

ನವದೆಹಲಿ: ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನ ಹೊಂದಿರುವ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ರಫ್ತು ಅವಕಾಶವಿದೆ ಎಂದು ಹೊಸ ಅಧ್ಯಯನ ತಿಳಿಸಿದೆ. ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ಅಪ್ಲೈಡ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ ರಿಸರ್ಚ್ (NCAER) ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತವು ಸುಮಾರು $110 ಬಿಲಿಯನ್ ಮೌಲ್ಯದ ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ರಫ್ತು ಅವಕಾಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಈ ಮೊತ್ತವು ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ₹9.6 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಆಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇದು ಭಾರತದ ಪ್ರಸ್ತುತ ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ರಫ್ತು ಮೌಲ್ಯವಲ್ಲ; ಮುಂದೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ರಫ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ/ಅವಕಾಶ ಎಂಬುದು ಗಮನಾರ್ಹ.

ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಶಕ್ತಿ, ಸಂಸ್ಕರಿತ ಆಹಾರ ರಫ್ತಿನಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಅವಕಾಶ

ಭಾರತವು ಹಲವು ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಪಾದಕ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಕಚ್ಚಾ ರೂಪದಲ್ಲಿ ರಫ್ತು ಮಾಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಅವುಗಳಿಗೆ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ ಮಾಡಿ ಸಂಸ್ಕರಿತ ಆಹಾರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಾಗಿ ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವಲ್ಲಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಅವಕಾಶವಿದೆ ಎಂದು NCAER ಅಧ್ಯಯನ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಅಂದರೆ, ಹಣ್ಣು, ತರಕಾರಿ, ಧಾನ್ಯ, ಮಸಾಲೆ, ಸಮುದ್ರ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಇತರ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳಾಗಿ ರಫ್ತು ಮಾಡುವ ಬದಲು, ಅವುಗಳನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸಿ, ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್ ಮಾಡಿ, ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಮಾಡಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಾಗಿ ರಫ್ತು ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಭಾರತ ದೊಡ್ಡ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು.

₹9.6 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಅವಕಾಶ ಎಂದರೇನು?

$110 ಬಿಲಿಯನ್ ಎಂಬ ಅಂಕಿಅಂಶವನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ನೀಡಿರುವ ನೇರ ಹೂಡಿಕೆ ಘೋಷಣೆ ಅಥವಾ ಖಚಿತ ಆದಾಯದ ಅಂಕಿಅಂಶ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಾರದು.

ಇದು NCAER ಅಧ್ಯಯನ ಗುರುತಿಸಿರುವ ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಿತ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ರಫ್ತು ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನ ಸಾಧ್ಯತೆ.

ಇದನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡರೆ ರೈತರಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ, ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಅವಕಾಶ, ರಫ್ತು ಹೆಚ್ಚಳ ಹಾಗೂ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ನೆರವಾಗಬಹುದು.

ಸರ್ಕಾರದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳೇನು ಹೇಳುತ್ತವೆ?

ಕೇಂದ್ರ ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಸಚಿವಾಲಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದ ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ GVA 2014-15ರಲ್ಲಿ ₹1.34 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಯಿಂದ 2023-24ರಲ್ಲಿ ₹2.24 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.

ಅದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ $7.33 ಬಿಲಿಯನ್ FDI equity inflow ಬಂದಿದೆ. ಕೃಷಿ-ಆಹಾರ ರಫ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕರಿತ ಆಹಾರದ ಪಾಲು ಕೂಡ 2014-15ರ 13.7%ರಿಂದ 2024-25ರಲ್ಲಿ 20.4%ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.

ಇದು ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

PLI ಯೋಜನೆಯಿಂದಲೂ ಉತ್ತೇಜನ

ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ Production Linked Incentive Scheme for Food Processing Industry (PLISFPI) ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ.

ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ₹10,900 ಕೋಟಿ ಮೊತ್ತದ ವೆಚ್ಚ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. Ready-to-Cook/Ready-to-Eat ಆಹಾರ, ಸಂಸ್ಕರಿತ ಹಣ್ಣು ಮತ್ತು ತರಕಾರಿಗಳು, ಸಾಗರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಹಾಗೂ ಮೊಝರೆಲ್ಲಾ ಚೀಸ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ವಿಭಾಗಗಳಿಗೆ ಇದರಡಿ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ 2025ರ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಯೋಜನೆಯಡಿ 170 ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳು ಅನುಮೋದನೆಯಾಗಿದ್ದು, ₹9,702 ಕೋಟಿ ಹೂಡಿಕೆ ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಸುಮಾರು 3.4 ಲಕ್ಷ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿವೆ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ತಿಳಿಸಿದೆ.

ಭಾರತದ ಮುಂದಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಅವಕಾಶ

ಭಾರತದ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, cold chain, ಉತ್ತಮ ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್, ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮಾನದಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಬ್ರ್ಯಾಂಡಿಂಗ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿದರೆ, ಸಂಸ್ಕರಿತ ಆಹಾರ ರಫ್ತು ಇನ್ನಷ್ಟು ವೇಗ ಪಡೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.

NCAER ಗುರುತಿಸಿರುವ $110 ಬಿಲಿಯನ್ ರಫ್ತು ಅವಕಾಶ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಇನ್ನೂ ಎಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.