ಬಿ.ಆರ್. ಶೆಟ್ಟಿಗೆ ಸಂಕಷ್ಟ: ₹45 ಸಾವಿರ ಕೋಟಿ ವಂಚನೆ ಪ್ರಕರಣ

ಅಬುಧಾಬಿ: ಎನ್‌ಎಂಸಿ ಹೆಲ್ತ್‌ಕೇರ್ ಕಂಪನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಭಾರಿ ಹಣಕಾಸು ವಂಚನೆ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಮಿ ಬಿ.ಆರ್. ಶೆಟ್ಟಿ ಅವರಿಗೆ ಕಾನೂನು ಸಂಕಷ್ಟ ಎದುರಾಗಿದೆ. ಅಬುಧಾಬಿ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ (ADGM) ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಕಂಪನಿಯ ಸ್ಥಾಪಕ ಬಿ.ಆರ್. ಶೆಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣಾಧಿಕಾರಿ ಪ್ರಶಾಂತ್ ಮಂಗತ್ ಅವರು 2012ರಿಂದ 2020ರವರೆಗೆ ನಡೆದ ವಂಚನೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದರು ಎಂದು ನವೆಂಬರ್ 5ರಂದು ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ. ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಹಣಕಾಸಿನ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಲು 5.397 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌ನ್ನು, ಅಂದರೆ ಅಂದಾಜು ₹45 ಸಾವಿರ ಕೋಟಿ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಆರಂಭಿಕ ಆಧಾರವಾಗಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಗುರುತಿಸಿದೆ.

ಆದರೆ ಈ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಬಿ.ಆರ್. ಶೆಟ್ಟಿ ಅವರಿಗೆ ವಿಧಿಸಿರುವ ಅಂತಿಮ ದಂಡ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಾರದು. ಇಬ್ಬರು ಆರೋಪಿಗಳಿಂದ ಕಂಪನಿಯ ಆಸ್ತಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಹಣ ಮರಳಿ ಬರಬೇಕು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಪಾಲಿನ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಎಷ್ಟಿರಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಮುಂದಿನ ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನವೆಂಬರ್ 8ರಂದು ಈ ತೀರ್ಪಿನ ವಿವರಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಸುದ್ದಿಯಾಗಿವೆ.

ಬಿ.ಆರ್. ಶೆಟ್ಟಿ ವಿರುದ್ಧದ ವಂಚನೆ ಆರೋಪವೇನು?

ಬಿ.ಆರ್. ಶೆಟ್ಟಿ ಅವರು 1975ರಲ್ಲಿ ಅಬುಧಾಬಿಯಲ್ಲಿ ಎನ್‌ಎಂಸಿ ಹೆಲ್ತ್‌ಕೇರ್ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದರು. ಒಂದು ಸಣ್ಣ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಆರಂಭವಾದ ಸಂಸ್ಥೆ, ನಂತರ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು, ವಿಶೇಷ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳ ದೊಡ್ಡ ಜಾಲವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿತ್ತು. ಯುಎಇಯ ಪ್ರಮುಖ ಖಾಸಗಿ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದ ಎನ್‌ಎಂಸಿ, ಲಂಡನ್ ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿಯೂ ನೋಂದಣಿಯಾಗಿತ್ತು.

ಆದರೆ ಕಂಪನಿಯ ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ 2019ರಲ್ಲಿ ಅನುಮಾನಗಳು ವ್ಯಕ್ತವಾದವು. ಅಮೆರಿಕದ ಹೂಡಿಕೆ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಮಡ್ಡಿ ವಾಟರ್ಸ್ (Muddy Waters) ಎನ್‌ಎಂಸಿ ಕಂಪನಿಯ ಸಾಲ ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿ ವಿವರಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿವೆ ಎಂದು ವರದಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿತ್ತು. ಈ ವರದಿಯ ಬಳಿಕ ಕಂಪನಿಯ ಹಣಕಾಸು ಸ್ಥಿತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪರಿಶೀಲನೆ ಆರಂಭವಾಯಿತು.

ಸ್ವತಂತ್ರ ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸದಿದ್ದ ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಾಲದ ವಿವರಗಳು ಹೊರಬಂದವು. ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, 4.4 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಲವನ್ನು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾಗಿ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. ಕಂಪನಿಯ ನಿಜವಾದ ಹಣಕಾಸು ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಮರೆಮಾಚಿ, ವ್ಯವಹಾರ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಚಿತ್ರಣ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದು ಪ್ರಕರಣದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿದೆ.

₹45 ಸಾವಿರ ಕೋಟಿ ಮೊತ್ತದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಹೇಗೆ?

ಅಬುಧಾಬಿ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ 5.397 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌ನ್ನು ಹಣಕಾಸಿನ ಕೊಡುಗೆ ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಆರಂಭಿಕ ಮೊತ್ತವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಇದು ಅಂದಾಜು ₹45 ಸಾವಿರ ಕೋಟಿಗೆ ಸಮೀಪಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಹಣವನ್ನು ಎನ್‌ಎಂಸಿ ಕಂಪನಿಯ ಆಸ್ತಿಗೆ ಮರಳಿ ಸೇರಿಸುವ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಮುಂದಾಗಿದೆ.

ಬಿ.ಆರ್. ಶೆಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಶಾಂತ್ ಮಂಗತ್ ಅವರು ಕಂಪನಿಯ ಹಣವನ್ನು ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ವರ್ಗಾಯಿಸುವುದು, ಸಾಲದ ವಿವರಗಳನ್ನು ಮರೆಮಾಚುವುದು ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ವರದಿಗಳಲ್ಲಿ ತಪ್ಪು ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದರು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ವಂಚನೆಯ ವ್ಯವಹಾರ ಮತ್ತು ತಪ್ಪು ರೀತಿಯ ವ್ಯವಹಾರ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಹೊಣೆಗಾರರೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.

ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಬಿ.ಆರ್. ಶೆಟ್ಟಿ ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳಿಗೆ 500ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗಿತ್ತು. ಈ ವರ್ಗಾವಣೆಗಳ ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತ ಸುಮಾರು 4.18 ಬಿಲಿಯನ್ ದಿರ್ಹಮ್ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಕಂಪನಿಗೆ ಮರಳಿ ಬಂದ ಹಣವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಬಳಿಕ ನಿವ್ವಳ ವರ್ಗಾವಣೆ ಸುಮಾರು 2.6 ಬಿಲಿಯನ್ ದಿರ್ಹಮ್ ಆಗಿತ್ತು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸಲಾದ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳು ಸೂಚಿಸಿವೆ.

ಈ ಹಣದ ಕೆಲವು ಭಾಗವನ್ನು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಗಮನಿಸಿದೆ. ಕಂಪನಿಯ ಸಾಲದ ವಿವರಗಳನ್ನು ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧಕರಿಂದ ಮರೆಮಾಚುವಲ್ಲಿ ಶೆಟ್ಟಿ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದ್ದರು ಎಂಬ ಅಂಶವೂ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿದೆ.

ಎನ್‌ಎಂಸಿ ಕಂಪನಿ ಕುಸಿದದ್ದು ಹೇಗೆ?

ಎನ್‌ಎಂಸಿ ಹೆಲ್ತ್‌ಕೇರ್ ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಯುಎಇಯ ದೊಡ್ಡ ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಜಾಲವಾಗಿತ್ತು. ಹಲವು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾವಿರಾರು ಜನರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ನೀಡಿದ್ದ ಸಂಸ್ಥೆ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಗಮನವನ್ನೂ ಸೆಳೆದಿತ್ತು. ಲಂಡನ್ ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯ ಷೇರುಗಳು ವಹಿವಾಟು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದವು.

ಆದರೆ ಕಂಪನಿಯ ಹಣಕಾಸು ವಿವರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಎದ್ದ ನಂತರ ಅದರ ನಿಜವಾದ ಸಾಲದ ಪ್ರಮಾಣ ಬಹಿರಂಗವಾಗತೊಡಗಿತು. ಸಾಲದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ತೋರಿಸುವುದು, ನಿಜವಾಗಿ ನಡೆಯದ ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ವ್ಯವಹಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಕಲಿ ಇನ್‌ವಾಯ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ವಿಧಾನಗಳ ಮೂಲಕ ಹಣಕಾಸಿನ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಮರೆಮಾಚಲಾಗಿತ್ತು ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳು ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ ಎದುರಾದವು.

2020ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನಿರ್ವಹಣೆಯಡಿ ಇರಿಸಲಾಯಿತು. ಬಳಿಕ ಎನ್‌ಎಂಸಿ ಸಮೂಹದ ಹಲವು ಕಂಪನಿಗಳ ಪುನರ್‌ರಚನೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯಿತು. ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಯುಎಇಯ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವಾ ವಲಯದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಆರ್ಥಿಕ ಆಘಾತವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು.

ಮುಂದಿನ ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಏನು ನಿರ್ಧಾರವಾಗಲಿದೆ?

ತಮ್ಮ ವಿರುದ್ಧದ ಆರೋಪಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಬಿ.ಆರ್. ಶೆಟ್ಟಿ ಅವರು ತಾವು ಕೂಡ ಕಂಪನಿಯ ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಂದ ವಂಚನೆಗೆ ಒಳಗಾದವರು ಎಂಬ ವಾದ ಮಂಡಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಈ ವಾದವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಲ್ಲ ಎಂದು ವರದಿಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ. ಮಾಜಿ ಸಿಇಒ ಪ್ರಶಾಂತ್ ಮಂಗತ್ ಅವರ ವಾದಗಳನ್ನೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದೆ.

ಇದೇ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಅಬುಧಾಬಿ ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (ADCB) ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ದಾವೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಶಾಂತ್ ಮಂಗತ್ ವಿರುದ್ಧ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪರ ತೀರ್ಪು ಬಂದಿದೆ. ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಷ್ಟ ಮತ್ತು ಬಡ್ಡಿ ಸೇರಿ 1.19 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತದ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದೆ. ಕೆಲವು ಹಣಕಾಸಿನ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ವಸೂಲಾತಿಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಅಂತಿಮ ಮೊತ್ತ ನಿರ್ಧಾರವಾಗಬೇಕಿದೆ.

ಇನ್ನು ಬಿ.ಆರ್. ಶೆಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಶಾಂತ್ ಮಂಗತ್ ಅವರಿಂದ ಎನ್‌ಎಂಸಿ ಕಂಪನಿಯ ಆಸ್ತಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಹಣ ಪಾವತಿಯಾಗಬೇಕು, ಬಡ್ಡಿ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ವೆಚ್ಚಗಳ ಹೊಣೆ ಯಾರ ಮೇಲಿದೆ ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ಮುಂದಿನ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಯಲಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ₹45 ಸಾವಿರ ಕೋಟಿ ಮೊತ್ತವು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ವಿಧಿಸಿರುವ ದಂಡವಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಮುಂದಿನ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶವೇ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ನಿಜವಾದ ಹಣಕಾಸಿನ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಲಿದೆ.